Consent Mode v2 nedir, Basic mi Advanced mı seçmelisiniz?

Consent Mode v2, sitenizdeki ziyaretçinin çerez ve reklam tercihini Google'a bildiren bir sistemdir: ziyaretçi onay verirse Google Analytics ve Google Ads tam çalışır, vermezse Google bu tercihe uyar. v2 ile iki yeni sinyal geldi ve Avrupa Ekonomik Alanı'ndaki ziyaretçilerde Google Ads'in ölçüm, kişiselleştirme ve yeniden pazarlama özellikleri artık bu sinyallere bağlı. İki kurulum biçimi var: Basic'te onaydan önce Google'a hiçbir şey gitmez, Advanced'de onay yoksa çerezsiz sinyaller gider ve Google eksik veriyi daha ayrıntılı modeller.

Bu yazı genel bilgi verir, hukuki tavsiye değildir. Kendi siteniz için bir hukuk danışmanına başvurun.

Consent Mode v2 nedir?

Consent Mode, sitenizdeki Google etiketlerinin (Google Analytics, Google Ads, Tag Manager üzerinden yüklenen etiketler) ziyaretçinin rıza tercihine göre davranmasını sağlar. Google'ın kendi tanımıyla, kullanıcılarınızın çerez rıza durumunu Google'a iletmenizi sağlar; etiketler davranışlarını buna göre ayarlar ve kullanıcının seçimine uyar.

Consent Mode dört sinyalle çalışır. v2 ile gelen yenilik son ikisidir:

Sinyal	Neyi kontrol eder?
analytics_storage	Analiz amaçlı çerezlerin kullanılması (Google Analytics)
ad_storage	Reklam amaçlı çerezlerin kullanılması (Google Ads)
ad_user_data (v2 ile geldi)	Kullanıcı verisinin reklam amacıyla Google'a gönderilmesi
ad_personalization (v2 ile geldi)	Kişiselleştirilmiş reklam, yani yeniden pazarlama

Her sinyal ya "izin verildi" ya da "reddedildi" durumundadır. Sitenizdeki çerez banner'ı ziyaretçinin seçimini alır; Consent Mode bu seçimi dört sinyale çevirip Google etiketlerine iletir.

Consent Mode v2 neden gerekli?

Consent Mode v2 gereklidir, çünkü Google, Avrupa Ekonomik Alanı'ndaki (AEA) ziyaretçiler için reklam özelliklerini rıza sinyaline bağladı. Google Ads yardım sayfasına göre AEA'daki kullanıcılardan veri alan reklamverenler, ölçüm, reklam kişiselleştirme ve yeniden pazarlama özelliklerini kullanmaya devam etmek için rıza toplamak ve bu rızayı Google'a iletmek zorundadır.

Bunun arkasında Google'ın AB kullanıcı rızası politikası var. Politika üç şey istiyor:

• Yasal olarak gerektiği yerde çerezler için ve reklam kişiselleştirmesinde kişisel verilerin kullanımı için geçerli rıza almanız,
• verilen rızaların kaydını tutmanız ve kullanıcıya rızasını nasıl geri alacağını açıkça göstermeniz,
• Google ürünleri aracılığıyla veriyi toplayabilecek her tarafı açıkça adlandırmanız.

Pratik sonuç şudur: AEA'dan ziyaretçi alan bir sitede Consent Mode yoksa, Google Ads bu ziyaretçilerde dönüşüm ölçümünü, kitle oluşturmayı ve yeniden pazarlamayı tam kullanamaz. Türkiye'deki bir işletme de Almanya ya da başka bir AB ülkesine reklam veriyorsa bu kural onu doğrudan ilgilendirir. Yalnız Türkiye'deki ziyaretçilere reklam veriyorsanız, Google'ın AEA'ya özgü bu şartı sizi doğrudan bağlamaz; ama aşağıda anlattığımız gibi KVKK de analiz ve reklam çerezleri için açık rıza istiyor. Yani Consent Mode kurmak Türkiye'de de rızayı doğru uygulamanın en temiz yoludur.

Basic ile Advanced arasındaki fark ne?

Basic ile Advanced arasındaki fark, ziyaretçi onay vermeden önce Google'a ne gittiğidir. Google'ın geliştirici belgesi farkı açıkça tanımlıyor:

	Basic	Advanced
Onaydan önce etiketler	Yüklenmez	Yüklenir, varsayılan durum "reddedildi"
Onaydan önce Google'a giden	Hiçbir şey, rıza durumu bile	Rıza durumu ve çerezsiz ölçüm sinyalleri
Ret halinde	Hiçbir şey gitmez	Çerezsiz sinyaller gider
Onay halinde	Tam ölçüm	Tam ölçüm
Eksik verinin modellenmesi	Genel model (daha az ayrıntılı)	Reklamverene özel model (daha ayrıntılı)

Advanced'in çekici yanı modellemedir: onay vermeyen ziyaretçilerden gelen çerezsiz sinyaller sayesinde Google, kaybolan dönüşümleri sizin sitenize özel bir modelle tahmin eder. Basic'te bu sinyaller hiç gitmediği için Google daha genel bir model kullanır.

Bedeli ise hukuki tarafta: Advanced'de, ziyaretçi reddetmiş olsa bile Google'a sinyal gider. Bu sinyaller çerez kullanmaz, ama bir istek, dolayısıyla bir veri aktarımıdır. Bazı hukukçular bunu rızasız veri işleme olarak görüyor. Basic'te bu tartışma yoktur.

Hangisini seçmelisiniz?

Doğru seçim, reklam bütçenize ve hukuki risk iştahınıza bağlıdır. Üç soru kararı kolaylaştırır:

1. Google Ads'e ne kadar harcıyorsunuz? Aylık reklam bütçeniz yüksekse ve dönüşüm verisiyle teklif veriyorsanız, Advanced'in reklamverene özel modellemesi para kazandırır. Reklam az ya da hiç yoksa, Basic'in kaybettirdiği şey çok küçüktür.
2. Hukuk danışmanınız çerezsiz sinyallere ne diyor? Advanced'e geçmeden önce bu soruyu yazılı sorun.
3. Onay oranınız ne? Ziyaretçilerinizin büyük kısmı onay veriyorsa, iki yöntem arasındaki fark küçülür.

Biz kendi sitemizde Basic ile başladık ve bunu bir karar olarak kayda geçirdik: onaydan önce Google'a ve Meta'ya tek bir istek gitmiyor, Google Tag Manager bile ancak onaydan sonra yükleniyor. Advanced'e geçiş, hukuk danışmanımızın cevabına bağlı. Bu seçimin bedeli, onay vermeyen ziyaretçiler için daha genel bir modellemedir; henüz reklam vermediğimiz için bu bedel bugün küçük.

Kendi sitemizde nasıl kurduk?

Kendi sitemizde ücretli bir rıza platformu kullanmıyoruz; çerez banner'ı kendi kodumuz. Kurulum şöyle çalışıyor:

İki kategori, dört sinyal. Ziyaretçiye iki seçenek sunuyoruz: istatistik ve pazarlama. Banner'daki seçim Google'ın dört sinyaline şöyle çevriliyor:

Banner'daki seçim	Google'a giden sinyal
İstatistik	analytics_storage
Pazarlama	ad_storage, ad_user_data, ad_personalization

Onaydan önce hiçbir şey yüklenmiyor. Google Tag Manager, Google Analytics ve Meta Pixel, ziyaretçi onay verene kadar sayfaya hiç eklenmiyor. Meta Pixel yalnız pazarlama onayında çalışıyor.

Rızanın kaydı. Seçim, zorunlu tek çerezimizde saklanıyor ve 365 gün sonra yeniden soruluyor. Kaydın bir sürüm numarası var: kategoriler değişirse herkes yeniden soruluyor. Ziyaretçi seçimini sayfanın altındaki "çerez ayarları" bağlantısıyla her an değiştirebiliyor.

Toplam ziyaret rızasız, davranış rızalı. Sitenin toplam ziyaret sayısını çerez kullanmayan bir analiz aracıyla ölçüyoruz; bu araç kişiyi tanımadığı için onaya gerek duymuyor. Hangi sayfanın ne kadar okunduğu, hangi yoldan dönüşüm geldiği gibi davranış verisini ise yalnız onay veren ziyaretçilerde Google Analytics ile ölçüyoruz.

Google Analytics ayarları. Verileri 14 ay saklıyoruz, Google sinyallerini ve verilerin Google ile paylaşılmasını kapattık.

Avrupa'da çerez banner'ı nasıl olmalı?

Consent Mode rızayı toplamaz, yalnız bildirir; rızayı toplayan şey banner'dır. Banner'ın nasıl olması gerektiği ülkeden ülkeye değişir. Avrupa'da, yani AB ve AEA'daki ziyaretçiler için ölçüt, AB'deki veri koruma otoritelerinin ortak çalışması olan Avrupa Veri Koruma Kurulu'nun Cookie Banner Taskforce raporudur. Rapor, banner'larda en sık görülen sorunları sıraladı ve Avrupa için dört kural çıkarıyor:

1. Reddetme seçeneği ilk ekranda olmalı. Otoritelerin büyük çoğunluğu, kabul butonunun bulunduğu ilk katmanda reddetme seçeneği olmamasını geçersiz rıza ve ihlal olarak değerlendiriyor.
2. Renk ve kontrast yanıltmamalı. Rapor, butonların renk ve kontrastının kullanıcıyı açıkça yanıltıp yanıltmadığının tek tek değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor. Kabulü parlak, reddi zor görünür yapan tasarım risktir.
3. Önceden işaretli kutu olmamalı. Onay, ziyaretçinin kendi eylemiyle verilmelidir.
4. Rızayı geri almak kolay olmalı. Seçimini değiştirmek isteyen ziyaretçi, sitenin her sayfasından ulaşabileceği bir bağlantıyla bunu yapabilmelidir.

Bu kurallar Avrupa'daki ziyaretçiler içindir; başka ülkelerde o ülkenin kuralları belirleyicidir. Türkiye için aşağıda KVKK'nın ne dediğini anlattık. Banner'ın metni de her yerde önemlidir: hangi araçların, hangi amaçla kullanıldığını, verinin AB dışına aktarılıp aktarılmadığını ve onayın gönüllü olduğunu açıkça söylemelidir.

Türkiye'de çerez onayı: KVKK ne diyor?

Türkiye'de de zorunlu olmayan çerezler için açık rıza gerekir. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun 2022'de yayımladığı Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber, çerezleri iki gruba ayırıyor: rıza gerektirmeyen zorunlu çerezler ve açık rıza gerektiren diğer çerezler. Rehbere göre bir çerezin rızasız kullanılabilmesi için ya yalnız iletişimin teknik olarak sağlanması amacı taşıması ya da kullanıcının açıkça talep ettiği hizmet için kesinlikle gerekli olması gerekir.

Analiz ve reklam çerezleri bu istisnalara girmez. Rehber, davranışsal reklamcılık için kullanılan çerezlerin açık rıza gerektirdiğini özellikle vurguluyor. Yani Türkiye'deki ziyaretçiler için de Google Analytics ve reklam etiketleri onaydan sonra çalışmalıdır.

Kendi sitemizde Türkiye'den gelen ziyaretçiye banner'ı daha hafif bir biçimde, ekranın altında bir bant olarak gösteriyoruz; ama onay şartı aynı. Onaydan önce hiçbir ölçüm etiketi yüklenmiyor.

Consent Mode'u adım adım nasıl kurarsınız?

Consent Mode kurulumu, hangi yöntemi seçtiğinize göre iki farklı yoldan ilerler, ama her iki yolun da üç ortak adımı vardır: bir varsayılan durum, bir güncelleme ve etiketlerin rızaya bağlanması.

1. Varsayılan durumu tanımlayın. Sayfa açılır açılmaz, hiçbir etiket çalışmadan önce, dört sinyalin varsayılan değeri "reddedildi" olarak ayarlanır. Bu adım atlanırsa etiketler, ziyaretçi henüz seçim yapmamışken izin verilmiş gibi çalışabilir.
2. Seçimi güncelleyin. Ziyaretçi banner'da seçim yaptığında, seçime karşılık gelen sinyaller "izin verildi" olarak güncellenir. Seçim kaydedildiği için sonraki ziyaretlerde de sayfa açılırken aynı güncelleme yapılır.
3. Etiketleri rızaya bağlayın. Google Tag Manager'da her etiketin rıza ayarları vardır. Google'ın kendi etiketleri rıza durumunu kendiliğinden okur; Meta Pixel gibi başka etiketlerin ise hangi sinyale ihtiyaç duyduğunu sizin tanımlamanız gerekir. Tag Manager'ın rıza genel bakış ekranı, hangi etiketin hangi sinyale bağlı olduğunu tek listede gösterir.

Basic'te bunlara bir kural daha eklenir: Tag Manager'ın kendisi ya da etiketler, ziyaretçi onay verene kadar hiç yüklenmez. Bizim kurulumumuz böyle: Tag Manager ancak onaydan sonra sayfaya ekleniyor.

Advanced'de ise Tag Manager baştan yüklenir, varsayılan durum "reddedildi" olarak gider ve Google etiketleri onay gelene kadar çerezsiz çalışır. Banner'ın seçimi biraz geç okuduğu durumlar için Google, etiketlerin kısa bir süre güncellemeyi beklemesini sağlayan bir ayar da sunuyor.

Rıza platformu kullanıyorsanız bu adımların çoğunu platform yapar; ama etiketlerin rızaya bağlanması ve testi yine sizin işinizdir.

Doğru çalışıp çalışmadığını nasıl test edersiniz?

Consent Mode kurulumunu test etmenin en güvenilir yolu, bir ziyaretçi gibi davranıp arka planda ne olduğuna bakmaktır:

1. Tag Assistant ile. Google'ın Tag Assistant aracında sitenizi açın. Banner'da önce reddedin, sonra kabul edin; her adımda rıza durumunun ve dört sinyalin nasıl değiştiğini görürsünüz.
2. Tarayıcının ağ sekmesiyle. Basic kurulumdaysanız, sayfayı açtığınızda ve reddettiğinizde Google Analytics'e ya da Google Ads'e hiçbir istek gitmemelidir. İstek görüyorsanız etiketler onaydan önce yükleniyordur.
3. Google'ın kendi ekranlarıyla. Google Analytics ve Google Ads'in yönetici ekranlarında, AEA kullanıcıları için rıza sinyallerinin gelip gelmediği görünür.

Testi bir kez yapıp bırakmayın. Tag Manager'a yeni bir etiket eklendiğinde ya da banner değiştiğinde yeniden test edin; en sık hata, sonradan eklenen bir etiketin rıza kontrolü olmadan çalışmasıdır.

Onay vermeyenleri ölçebilir misiniz?

Onay vermeyen ziyaretçinin davranışını çerezle takip edemezsiniz; bu, sistemin amacıdır. Ama kaybı küçültmenin iki meşru yolu var:

• Google'ın modellemesi. Consent Mode ile Google, eksik dönüşümleri ve ziyaretleri modelleyerek raporlara yansıtır. Basic'te model geneldir, Advanced'de reklamverene özeldir.
• Çerezsiz toplam sayım. Kişiyi tanımayan, çerez kullanmayan bir analiz aracıyla sitenin toplam ziyaret sayısını onaydan bağımsız ölçebilirsiniz. Bu size davranışı değil, hacmi verir; ama "Kaç kişi geldi?" sorusunun cevabı artık onay oranına bağlı kalmaz.

Biz ikisini birlikte kullanıyoruz: hacmi çerezsiz araçtan, davranışı onay verenlerden okuyoruz. Böylece raporlarımız hem hukuka uygun hem de karar verecek kadar eksiksiz kalıyor. Ölçümün reklam kararlarındaki yerini SEO mu reklam mı yazısında, Almanya'ya satış yapan mağazalar için çerez kurallarını da Almanya'da e-ticaret yazısında anlattık.